Araştırmacı, Yazar

ANASAYFA
BİZE ULAŞIN
AMACIMIZ
KUR'AN DİNLE
KİTAPLARIMIZ
DERS VİDEOLARI ARŞİVİ
NOT DEFTERİ
Emsile-i hamse şunlardır: يَفْعَلاَنِ ـ تَفْعَلاَنِ ـ يَفْعَلُونَ ـ تَفْعَلُونَ ـ تَفْعَلِينَ Mâzî ve hâl olmayıp istikbâle hâss olan fiile te'kîd için nûn-u hafîfe ve nûn-u sakîle dâhil olduğunda, emsile-i hamse (beş fiil)’de i’râb nûnu hazfedilir. Tıpkı cezm edatları dâhil olduğunda hazfedildiği gibi. KÂİDE: Te’kîd nûnu dâhil olduğunda; يَفْعَلُونَ ve تَفْعَلُونَ fiillerinin vâv’ı ve تَفْعَلِينَ ‘nin yâ harfi hazfedilir. Ancak vâv ve yâ harflerinden önceki harf meftûh olursa müstesnâdır. Yani bu durumda vâv ve yâ harfleri hazfedilmez. Eğer vâv ve yâ harfleri hazfedilmiş olsa, bu harflerden önceki harfin harekesi fetha olduğu için, bu harflere delâlet eden bir şey kalmaz.

 

VÂV VE Y HARFLERİNDEN ÖNCEKİ HARFİ MEFTÛH OLAN EMSİLE-İ HAMSE’NİN يَفْعَلُونَ ـ تَفْعَلُونَ ـ تَفْعَلِينَ SIYĞALARINA NÛN-U SAKÎLE’NİN DÂHİL OLMASI:

Emsile-i hamse şunlardır:

يَفْعَلاَنِ ـ تَفْعَلاَنِ ـ يَفْعَلُونَ ـ تَفْعَلُونَ ـ تَفْعَلِينَ

KÂİDE: Mâzî ve hâl olmayıp, istikbâle hâss olan fiile te'kîd için nûn-u hafîfe ve nûn-u sakîle dâhil olduğunda, emsile-i hamse (beş fiil)’de i’râb nûnu hazfedilir. Tıpkı cezm edatları dâhil olduğunda hazfedildiği gibi.

Te’kîd nûnu dâhil olduğunda;يَفْعَلُونَ  ve  تَفْعَلُونَ fiillerinin vâv’ı ve تَفْعَلِينَ ‘nin yâ harfi hazfedilir. Ancak vâv ve yâ harflerinden önceki harf meftûh olursa müstesnâdır. Yani bu durumda vâv ve yâ harfleri hazfedilmez. Eğer vâv ve yâ harfleri hazfedilmiş olsa, bu harflerden önceki harfin harekesi fetha olduğu için, bu harflere delâlet eden bir şey kalmaz.

Misâl 1:

لاَ تَخْشَوُنَّ (Cem’ müzekker nehy muhâtab sıyğasıdır.)

Bu fiilin aslı: تَخْشَيُونَ (تَفْعَلُونَ)‘dir.

Yâ müteharrik ve mâkabli meftûh olduğu için, yâ harfi elife çevrilir ve تَخْشَاْوْنَ olur.

Yâ’dan munkalib elif ile cem’ilik vâv’ı arasında iltikâ-i sâkineyn olduğu için elif hazfedildi ve تَخْشَوْنَ oldu.

Kelimenin başına nehy lâ’sı getirildi, i’râb nûnu cezm alâmeti olarak hazfedildi ve لاَ تَخْشَوْ oldu. Nehy lâ’sı dâhil edildikten sonra kelime sadece istikbâle hâss oldu.

لاَ تَخْشَوْ kelimesine te’kîd için nûn-u sakîle dâhil edildi ve لاَ تَخْشَوْنَّ oldu. Vâv ile idğâm edilmiş olan nûn harfi arasında iltikâ-i sâkineyn oldu. İltikâ-i sâkineyn’in def’i için vâv harfi hazfedilmez. Çünkü vâv harfi hazfedildiğinde vâv harfine delâlet eden herhangi bir şey yoktur. Vâv harfi kendisine münasip yani kendi cinsinden hareke olan damme ile harekelenir ve لاَ تَخْشَوُنَّ olur.

تَخْشَيُونَ تَخْشَاْوْنَ تَخْشَوْنَ لاَ تَخْشَوْ لاَ تَخْشَوْنَّ لاَ تَخْشَوُنَّ

Misâl 2:

لاَ تَخْشَيِنَّ (Nehy-i muhâtaba sıyğasıdır.)

Fiilin aslı: تَخْشَيِينَ (تَفْعَلِينَ)‘dir. Yâ müteharrik ve mâkabli meftûh olduğu için, yâ harfi elife çevrildi ve تَخْشَاْيْنَ oldu. Yâ’dan munkalib elif ile yâ harfi arasında iltikâ-i sâkineyn oldu, öncesindeki fetha kendisine delâlet ettiği için elif hazfedildi ve تَخْشَيْنَ oldu. تَخْشَيْنَ kelimesinin başına nehy lâ’sı getirildiğinde, sadece istikbâle hâss oldu ve i’râb nûnu da cezm alâmeti olarak hazfedildi ve لاَ تَخْشَيْ oldu. لاَ تَخْشَيْ kelimesine te’kîd için nûn-u sakîle dâhil edildi ve لاَ تَخْشَيْ نَّ oldu. Yâ ile idğâm edilmiş olan nûn harfi arasında iltikâ-i sâkineyn oldu. İltikâ-i sâkineyn’in def’i için yâ harfi hazfedilmez. Çünkü yâ harfi hazfedildiğinde yâ harfine delâlet eden herhangi bir şey yoktur. Yâ harfi kendisine münasip yani kendi cinsinden hareke olan kesre ile harekelenir ve لاَ تَخْشَيِنَّ olur.

تَخْشَيِينَ تَخْشَاْيْنَ تَخْشَيْنَ لاَ تَخْشَيْ لاَ تَخْشَيْ نَّ لاَ تَخْشَيِنَّ

Misâl 3:

لَتُبْلَوُنَّ (Mechûl cem’ müzekker muhâtab sıyğasıdır.)

Fiilin aslı: لَتُبْلَوُونَ (لَتُفْعَلُونَ)’dir. Vâv müteharrik ve mâkabli meftûh olduğu için, vâv harfi elife çevrildi ve لَتُبْلَاْوْنَ oldu. Vâv’dan munkalib elif ile vâv harfi arasında iltikâ-i sâkineyn oldu, öncesindeki fetha kendisine delâlet ettiği için elif hazfedildi ve لَتُبْلَوْنَ oldu. لَتُبْلَوْنَ kelimesi, kasemin cevabı olarak vâki’ olduğu için istikbâle hâsstır. لَتُبْلَوْنَ ‘ye te’kîd için nûn-u sakîle dâhil edildi ve لَتُبْلَوْنَنَّ oldu. Te’kîd nûnu dâhil edildikten sonra, nûn-u sakîle, fiili, mebnî yaptığından dolayı, kelimenin sonundaki i’râb nûnu, -i’râb ile binâ bir araya toplanmaması için- hazfedildi. İ’râb nûnunun hazfından sonra, vâv ile idğâm edilmiş olan nûn harfi arasında iltikâ-i sâkineyn oldu. İltikâ-i sâkineyn’in def’i için vâv harfi hazfedilmez. Çünkü vâv harfi hazfedildiğinde vâv harfine delâlet eden herhangi bir şey yoktur. Vâv harfi kendisine münasip yani kendi cinsinden hareke olan damme ile harekelenir ve لَتُبْلَوُنَّ olur.

لَتُبْلَوُونَ لَتُبْلَاْوْنَ لَتُبْلَوْنَ لَتُبْلَوْنَنَّ   لَتُبْلَوْنَّ لَتُبْلَوُنَّ

Not: Rabbimiz buyurdu:

لَتُبْلَوُنَّ فِى أَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ

“Andolsun ki siz, mallarınız ve canlarınız hususunda mutlaka imtihan olunacaksınız...” (Âl-i İmrân: 186)

Misâl 4:

اِمَّا تَرَيِنَّ (Müfred müennes muhâtaba sıyğasıdır.)

Fiilin aslı: تَرْأَيِينَ (تَفْعَلِينَ)’dir. تَرْأَيِينَ fiilindeki hemzenin harekesi tahfîflik olsun diye mâkablindeki râ harfine verildi ve hemze hazfedildi ve تَرَيِينَ oldu. Yâ harfi müteharrik ve mâkablindeki râ harfi de meftûh olduğu için, yâ harfi elife çevrildi ve تَرَاْيْنَ oldu. Yâ’dan munkalib elif ile yâ harfi arasında iltikâ-i sâkineyn oldu, öncesindeki fetha kendisine delâlet ettiği için elif hazfedildi ve تَرَيْنَ oldu. تَرَيْنَ kelimesinin evveline şart edatı olan إِنْ kelimesi getirildi ve cezm alâmeti olarak kelimenin sonundaki i’râb nûnu düşürüldü ve إِنْ تَرَيْ oldu. إِنْ تَرَيْ kelimesi, şart edatı getirildikten sonra sadece istikbâle hâss oldu. Kelimenin sonuna te’kîd için nûn-u sakîle dâhil edildi ve إِنْ تَرَيْ نَّ oldu. Yâ harfi ile idğâm edilmiş olan nûn harfi arasında iltikâ-i sâkineyn meydana geldi. İltikâ-i sâkineyn’in def’i için yâ harfi hazfedilmez. Çünkü yâ harfi hazfedildiğinde, yâ harfine delâlet eden herhangi bir alâmet yoktur. Yâ harfi kendisine münasip yani kendi cinsinden hareke olan kesre ile harekelendi ve إِنْ تَرَيِنَّ oldu. Şart edatı olan إِنْ kelimesinden sonra te’kîd için (مَا) mâ-i zâide getirildi ve إِنْ مَا تَرَيِنَّ oldu. Nûn ile mîm harflerinin mahrecleri birbirine yakın olduğundan, nûn harfi mîm harfine kalbedildikten sonra, ikinci mîm harfine idğâm edildi ve إِمَّا تَرَيِنَّ oldu.

تَرْأَيِينَ تَرَيِينَ تَرَاْيْنَ تَرَيْنَ   إِنْ تَرَيْ   إِنْ تَرَيْ نَّ إِنْ تَرَيِنَّ إِنْ مَا تَرَيِنَّ إِمَّا تَرَيِنَّ

Not: Rabbimiz buyurdu:

فَإِمَّا تَرَيِنَّ مِنَ الْبَشَرِ أَحَدًا فَقُولِى إِنِّى نَذَرْتُ لِلرَّحْمَنِ صَوْمًا فَلَنْ أُكَلِّمَ الْيَوْمَ إِنسِيًّا

“(Melek, Meryem’e dedi ki:) ‘...Eğer insanlardan birini görürsen de ki: Gerçekten ben Rahmân’a oruç adadım. Onun için bugün hiçbir insanla asla konuşmayacağım.’” (Meryem: 26)

Bağlantı | kategori: ARAPÇA | tarih: 28/02/2017 | Yorum(0) | Yorum yaz
YORUM YAZINIZ
İSMİNİZ

E-Posta (Gizli)

Web siteniz

Yorumunuz

Güvenlik kodu
12.12.2019Perşembe
Son Konular .: Namahreme, 'Hoş Geldin!' Demek Caiz midir?
.: 43- Yûsuf Semmak Kimdir?
.: NASİHATLER 14
.: 42- Zâlimlerin Yaptıklarından Allah’ı Habersiz Sanma! (Video)
.: 41- Ashâb-ı Kehf Hakkında (Video)
.: 40- Kur'ân'da Peygamberimize 'Ey Muhammed!' Biçiminde Hitap Edilmiş midir? (Video)
.: 39- Neyi Fıkhedeceğiz? (Video)
.: 38- Muavvizeteyn Hakkında İbn-i Mes'ûd'dan Gelen Rivâyet Meselesi (Video)
.: 37- Rızkı Artıran ve Bereketlendiren Etkenler Nelerdir? (Video)
.: 36- Kime Uyacağız? Kime İnanacağız? (Video)
.: 35- Ey Yolcu, Dünya Bir Ağaç Gölgesi Gibidir! (Video)
.: 34- Kelime-i Şehâdet'in İ'râbı (Video)
.: 33- Hayata Dair, Hayâtî Öğütler (Video)
.: 32- "Arapça'yı Putlaştırmak" Deyimi Üzerine (Video)
.: 31- Kime Kulak Vermeli?! -Fıkradan Hisse- (Video)
.: 30- Evli Kadınlarla Evlenilir mi?! (Video)
.: 29- Seyyid Kutub Âlim midir? (Video)
.: 28- Kur'ân'a Uymadığı İddiasıyla İnkâr Edilen Bir Hadîsin Müdâfaası (Video)
.: 27- Günümüzde Genelde Yanlış Anlaşılan Bir Âyet - Ra'd: 11 (Video)
.: 26- Bedevîden Al Haberi! (Video)
.: 25- Mezhepsizlik Dinsizliğin Köprüsüdür! (Video)
.: 24- İslâm'da Tevhîd Olmadan Vahdet Olmaz! (Video)
.: 23- Rabbin Kim? Rabb Kimdir? (Video)
.: 22- Allah'tan Başkasına İbâdet Etmede Cehâlet Mazeret Değildir! (Video)
.: Günlük Dua ve Zikirler
.: KASİDE-İ LAMİYYE (Şeyhu'l-İslam İbn-i Teymiyye) – Pdf İndir!
.: Peygamberler Tarihi Test Bilgi Yarışması - PDF İndir!
.: Muhtelif Konularda Kısa Kısa - 5
.: "TEVESSÜL VE KABR-İ NEBİ'Yİ ZİYARET" ADLI KİTABIMIZ ÇIKMIŞTIR!
.: MUHTELİF KONULARDA İLMÎ NAKİLLER - 1
.: NASİHATLER 13
.: Dinin Aslında Cehalet Mazeret midir? (PDF Oku/İndir!)
.: Muhtelif Konularda KISA KISA - 4
Son Yorumlar
sadullah demircioğlu
abdullah bin mesud (r.a.) ‘’sakın
Yusuf Semmak
Bir kardeşimiz, selâmdan sonra; “
Yusuf Semmak
EVET, YİNE SİGARA! Bugün piyas
İbrahim sarıtaş
Allahrazı olsun
Muhammet ****
Bizim din hocamız başınızı örtmek
Ali Özbek
Hocam Allah razı olsun mükemmel b
fatma
ellerinize yüreğinize sağlık cıdd
Mehmet
Bu site "13.45'de mi 13.45'te mi
iclal
elinize sağlık
misafir
Allah razı olsun .
mutluluk
Çok güzel olmuş ellerinize sağlık
hediye
Esselamün aleyküm Yusuf kardeşim.
Yusuf Semmak
SÜNNETTE BÖYLE BİR PAZARLIK ANLAY
mahmut konur
BİR AYET "Mümin kadınlara da bak
Erkan
Allah razı olsun
ismail
bayildim
Yusuf Semmak
NOT: Bir Hristiyanla tartışan bir
Yusuf Semmak
KİMLER SUÇLU? Bir toplumda ins
Yusuf Semmak
SAHÛR VAKTİNİN SON BULMASI VE SAB
ali
Güzel bir anlatım olmuş ALLAH(C.C
Yusuf Semmak
MUHÂCİRLERLE ENSÂR’IN KARDEŞLİĞİ:
Ece
Harika çok teşekkürler
meryemnazyazğan
Çok güzel anlatmışsınız, şimdi ço
Yusuf Semmak
DİLİN, BEYÂNIN, OKUMANIN, YAZMANI
Yusuf Semmak
Bir meâlde şöyle geçiyor: "Bunun
Yusuf Semmak
“Mütevâzı’, mutevazı” (م
Yusuf Semmak
Esmâül Hüsnâ: Yanlış – el-Esmâul
Yusuf Semmak
Müşkül: Yanlış – Müşkil (kapalı,
Yusuf Semmak
Nasılki: Yanlış – Nasıl ki: Doğru
Yusuf Semmak
“MESS”: Değme, dokunma, temas,
Sibel EKİNCİ
Muhterem Hocamız Feriduddin AYDIN
2017
çok detaya girmişsiniz ama tşr
Melek
Çok güzel
© 2012 YUSUFSEMMAK.COM